सदाफुली

        सदाफुली

पुष्पवाटीका ती फुललेली
व्रुक्ष तरु अन् नाजूक वेली.

रुपगंध अगणित रंगांनी,
अंगांगी नक्षी सजलेली.

कुठे दरवळे धुंद मोगरा
कुठे सुखावे कुंद हासरा

नाजूकसाजूक जुई सायली
कुठे मालती फुलवी फुलोरा.

सुवर्णचंपक तो घमघमता
निशिगंधाची सुगंधऋजुता

गेंद गुलाबी पीत टपोरे
प्राजक्ताची नम्र सहजता.

परंतु दारी बिनवासाची
सदाफुली ही आली कोठून

कुजबुज झाली,सूर उमटला
अहो त्वरेने टाका उपटून!

फिकट कुसुंबी देह शहारे
सदाफुलीचा विझला चेहरा

गंधहीनशा आयुष्याचा
प्रश्न टोचला आत बोचरा.

परि अचानक सूर व्रुद्धसा
घुमला तेथे अनामिकाचा.

ओळख पटली सदाफुलीला
अर्थ कळाला अस्तित्वाचा.

" वसंत येता फुलणाऱ्यांनो
  एवढेच रे असूदे ध्यानी

 शिशीर शैत्यता साहून फुलते
 सदाफुली ही नित्य, ईमानी.

झडता वठता अन् गारठता
खतपाण्याविण कितीदा रुसता!

ऋतुचक्रांतील मोजून महीने
येता जेव्हा, तेव्हा हसता.

सदाफुली ही चाकरमानी
रोज नव्या आशेने फुलते

नव्या कळ्यांची जपुनी स्वप्ने
विसंबुनी वाऱ्यावर झुलते.

फुलणे हा निजधर्म फुलांचा
असो केतकी वा कोरांटी

येता बहरां, सर्वही सुंदर
भेद, तुलना या निरगाठी!"
   
                         . 🍃संतोष

खरी परीक्षा

वेळ कातरे वेळेला अन्
आम्ही म्हणू की काळ कंठला.

वेळ आल्यावर काळ खुणावे
निमिषामध्ये मिटला खटला.

न्याय कोठला कुणी मांडावा
स्पर्शमात्र अन् घट सांडावा.

भरला ज्याने त्याला माहीत,
कुठला दावा! कुणी भांडावा?

अतर्क्य सारे चुकतो ठोका
क्षणात थांबे जीवनझोका.

धुतले कितीदा हे कर, काया.
संशय मनीचा ये चावाया

इथे तिथे अन् अवतीभवती
गडद दाटते काजळभीती

परि मेघांना विषाक्त काळ्या
किनारती त्या ज्योती धवळ्या.

धन्वंतरीची घेऊन सेना
पहा झुंजती लक्ष्य चुकेना.

खाकी जागी देत पहारा
एकच लाठी परि दरारा.

संयम थोडा धीर जरासा
मनास द्यावा मनी भरवसा.

अंतर राखून राखू अंतर
जपू जाणिवा भेटू नंतर.

भय हे शाश्वत तसे धैर्यही
म्रुत्युंजय मर्त्यांत वीरही!

नियम जगाचा हाच पुरातन
शिशीर संपता वसंत नूतन

तिमीरातून ये दूत उषेचा
तोवर थोडा जोर निशेचा

फोल चळवळी हवी तितिक्षा.
आता आपुली खरी परीक्षा!

                             . 🍃संतोष

हा राम

हा राम त्रेतायुगनिवासी,
कलियुगातही नांदतो.

भिन्न रुपी,भिन्न स्थानी,
सकल जगती स्पंदतो.

तो बालस्वरुपी दावी लाघव,
तुलसीला शरयूतटी.

तो मध्यभारत,दंडकी,
प्रक्षाळिला गोदातटी.

श्रीरामनामे मत्त,फक्कड
कबीर विहरी हंस तो

अन् दादू पिंजारी दयालु
संसृतीभय पिंजतो.

ती दख्खनात निनादली
श्रीरामदासी गर्जना,

रयत झाली मारुती,अन्
छिन्न मुघली वल्गना.

भद्राचलीचा रामदासु
त्यांस घाली साकडे.

श्रीरामविग्रह स्थापितोे,
त्या पर्वती,आंध्राकडे.

जे तमिळ प्रांती त्यागराजे,
दिव्य कीर्तन मांडले,

ते गायने,कर्नाटकी,
निजवैभवे ओसंडले.

संरक्षिण्या,नवभारता
दे मारुती सम तू धृती,

दे संयमी युगधर्म जेथे
नांदती बहु संस्कृती.

जे रावणासम गांजती,
त्यां मारण्या कोदंड दे.

परि पेटण्या नवचेतना,
नवअस्मितांचे बंड दे.

ये मुक्त करण्या जानकी
अन् त्रस्त ती मंदोदरी.

ये गूह्यकाला भेटण्या,
ती मिटव विषमाची दरी.

निजधर्म अन् विज्ञान यांना,
सांधण्या सेतू हवा.

तंत्र आणिक मंत्र यांतील
सूत्र तू, तूचि दुवा.

कोटी तेहतीस देवता ह्या,
अब्ज झाल्या सांप्रती,

दे बुद्धि आम्हा,वाढुदे,
सुदृढ,अल्पच संतती.

ये सांगण्या की,व्यर्थ ती
प्राचीन,दुष्कर कंदरे,

पार्थिव मंदिर!त्यासवेे,
मज अब्ज ही हृद् मंदिरे.

                   .🍃संतोष

बंधन (lock down)

बंधन है या मुक्ती है?
अनुशासन या सख्ती है?

कर विचार ये समय उचित है
क्यूं प्यारे तू चंचलचित है?

शरीर बंधा है?वो तो था ही!
हम शायद ये भूल गये थे

घर की चौखट! वो तो थी ही
हम कुछ ज्यादा टहल रहे थे!

वक्त मिला है करलो बातें
कुछ अपनोंसे और कुछ खुदसे.

बचपन ढूंढो जीलो थोडा
घुटन न समझो अपनी जिद से.

चलो गुजारे चंद तो दिन है
हसते गाते कट जायेंगे.

सूरज तो निकलेगा फिरसे
भय के बादल छंट जायेंगे.

                         . 🍃संतोष

खलाशी

भरकटलेल्या तारुमधले
आम्ही खलाशी वल्ही मारु.

कुणा खुणावे रंग नभीचे,
कुणी ढोसतो मजेत दारु.

शीड दहादा शिवुन झाले
तरी फाटते काय करावे?

दोर धराया नुरले कोणी
जाई होडी तिकडे जावे!

दिशा कोणती? कुणा काळजी?
दैवावरती ठेवू हवाला.

मिळे खावया तोवर राजे
शीण कशाला उगी जिवाला?

दूर चंद्रमा दूर तारका
दूर स्वर्गीचे ते नंदनवन.

खारट पाणी इथे सभोती
तेच वजू अन् तेच आचमन.

करु गलाटा गलबत हलवू
धाक दाखवू अन् बुडण्याचा.

कप्तानीचे स्वप्न उराशी,
यत्न करु तुंबळ लढण्याचा.

कसे वाचलो येथे तरलो
नवल वाटते नावेलाही!

भकलो, चुकलो, तरीही टिकलो.
शिकलो नाही, तरीही काही.

इतुके आता नव्हे पुरेसे.
वल्ही मारुन कष्ट उपसणे

वेळ पातली! आपुले आपण
सुकाणू आता हाती धरणे!

                            .🍃संतोष

चार दिस असे

चार दिस असे,
चार दिस तसे!
मनासारखं दान कधी उलट फासे.

व्रुत्तीच्या वेलांट्या,मनाच्या कोलांट्या!
तोंडदेखलं स्मित दिसे कसनुसे.

सभ्यतेच्या व्याख्या, जरी घोटल्या घोकून,
अंतरीचे सारे,पहा दृष्टीतून दिसे.

प्रकाशाचे झोत,की अंतरीची ज्योत?
एकांतप्रमोद,की स्नेही गणगोत?

विचारांच्या वर्दळीत ,जीव स्तब्ध बसे,

चार दिस असे,
चार दिस तसे.
मनासारखं दान,कधी उलट फासे!

सणांचे मोती

करी स्वागत वर्षाचे,
चैत्र उभारुन गुढी,
शुद्ध नवमीला चाखू,
रामजन्मोत्सव गोडी ।१।

याच मासी पौर्णिमेला,
जन्मे भक्त हनुमंत.
वंद्य द्वय,दास,देव,

ज्यांसी वर्णितात संत.।२।

शुद्ध तृतीया अक्षय,
वैशाखाचा शुभ दिन,
पौर्णिमेला,तरुतळी,
गौतुमासी प्राप्त द्न्यान.।३।

वेध लागे पर्जन्याचा,
होता सुरु ज्येष्ठ मास.
वटपूजा,पौर्णिमेस,
सवाष्णींचा उपवास.।४।

बोले आषाढ गर्जोन,
सवे पर्जन्याच्या धारा.
येई आषाढीची वारी,
विठू जाई शेजघरांं.।५।

आला श्रावण लाजत,
झुला पंचमीचा झुले.
दंग माहेरवाशिणी,
खेळ कौतुकाचा चाले.।६।

सोनसाजरा श्रावण,
गेला खेळून,हसून.
आला भाद्रपद मास,
अंगी सोवळे नेसून.।७।

येती ग्रुही गजानन,
सवे गौराई नटून.
फुलापानांची आरास,
मनी भाव ये दाटून.।८।

आला म्हणता म्हणता,
घेतो निरोप भादव,
रुणझुणतो कानांत
आश्विनाचा पदरव.।९।

घट बसती घरात,
रात्र सरे जागरात ,
आदिशक्ती अंंबाबाई,
प्राण फुंकते घटांत.।१०।

लूटू दसर्याचे सोने,
सण विजयादशमी,
कोजागिरी पौर्णिमेला,
प्रेमे न्याहाळी लक्षुमी.।११।

सण मोठा दिपावली,
येतो आश्विनाच्या अंती.
द्वारी दिव्यांचा प्रकाश,
मनी तेजाळल्या ज्योती.।१२।

बंध नात्यांचे रेशमी,
पाडवा नि भाऊबीज
पुढे कार्तिकीची वारी,
विठोबासी निजगुज.।१३।

फिटे व्रताचे पारणे,
पुर्ण चातुर्मास होई.
लागे लग्न तुळशीचे
मग मुहुर्तांची घाई.।१४।

येई मास मार्गशीर्ष,
शाल अंगी लपेटली,
पौर्णिमेला, शुभ दिनी,
दत्तमुर्ती प्रगटली.।१५।

वाढे कडाका थंडीचा,
मास पौष आला भरा,
सण संक्रांतीचा आला,
आधी तोंड गोड करा.।१६।

माघ गणेश जयंती,
शुद्ध तृतीयेला येते,
धन्य महाशिवरात्र,
शिव भक्तीत रंगते.।१७।

येते फाल्गुनात होळी,
सण रंगपंचमी चा,
वर्ष सरे,स्मृती उरे,
चक्रखेळ हा मासांचा.।१८।

बारा मासांत,सणांचे,
ऐसे विखुरले मोती,
यत्न गुंफण्याचा केला,
देतो श्रोतीयांंच्या हाती.।१९।

            🍃.  संतोष

मराठी

मराठीस मरणकळा?
विचारांती हे बरळा!

जोवरी रवी चंद्र कळा
तोवरी तिज प्रसवकळा.

वय वर्षे शतसहस्त्र
शारदीय धवलवस्त्र

पांघरुनी मिरवितसे
बुक्क्याचा भाळी टिळा.

गहन गद्य, स्फुरित पद्य
नाट्यछटा ललित ह्रद्य.

विश्वरुप दावितसे,
आदि अंत तीच मध्य...


केशवसुत सुनित गात
होनाजी, शुभ प्रभात.

फंदी फटका घुमतो
रामजोशी कवन गात.

दीपस्तंभ कुसुमाग्रज
रविकिरणी काव्यकुंज.

अगणित नभी नक्षत्रे
गदिमा प्रकाशपुंज.

त्या शांता कोकीळशा
शालीन स्वर ऋजु भाषा.

बहिणाई बोल चढे
अहिराणी उन्मेषा

गुढगुंजन जीए, ग्रेस.
"तें" चा तो नाट्यवेष.

पुलकित जन पु.ल.स्पर्श
नाट्यगीत उधळी हर्ष.

विंदांचे कर दानी
महानोर आबादानी.

मधुरस्निग्ध बोरकर
तपोपूत सावरकर.

सारस्वत गोकुळात
दंग रंगी शब्द संग.

विरहगीत गाई कुणी
मुक्त मत्त कुणी विहंग.

अर्थ झरे तो पान्हा
प्राशिताच शब्दांना.

अम्रुत जरि स्वर्गीचे
मत्कंठी उतरेना

नित्य नवा दिन आम्हास
मराठीच श्वास ध्यास

संतकाव्य आश्रयास
सर्व कला पदी निवास.

आंग्ल जरी ज्ञानकोश,
मराठी, विचारकोष!

स्फुरणाला अनुवादी
तोच मुळी आत्मदोष.

पहा मनोदर्पणात
खोटे जर हे भाषण.

माय तीच! तिच्यातून
जगताचे मग दर्शन.

                       . 🍃संतोष

भय

हे कुठले भय अन् कसले?
जे खोल अंतरी बसले,

त्या जुन्याच प्रश्नशरांच्या,
व्याकुळ अग्रांनी डसले.

कर मना घरे वाळूंची,
अन् सजव शंख,शिंपांनी,

घे मौज करोनी,तुजला
ती लाट पाहते दुरूनी.

गरगरता वादळवारा,
का कुशल पुसे होडीला?

श्वासांची मुद्दल सरता,
ये कोण येथ जोडीला?

आशेची मूर्त घडविता,
ती ठेच लागुनी भंगे.

परि मनांस खोडील चाळा,
ते तिच्याच प्रेमी रंगे.

दुःखाच्या गर्भी सुख ते,
परि अल्पच आयु त्याते.

नवकल्पितसुखस्वप्नाने,
ते सुखच दुःखद होते.

दु:खाची माया गहिरी,
अनुभवअंकावर निजवी.

त्या उथळ सुखांचे डोळे
अंजन घालुनीया भिजवी.

हा जन्म घेऊनी येतो,
मृत्यूची सोबत छाया,

परि धैर्य मनाचे नाही,
हे स्वतःलाच पटवाया.

हा व्यर्थ वाहतो वारा,
शिड होडीचे उभवावे.

भय तयांस अर्पण करुनि,
तो नेईल तेथे जावे.

जो यत्न करावा तो तो,
तोकडाच का मग वाटे

भरतीच्या फुटती लाटा,
ओहटीला ते जल आटे.

स्वच्छंद वाहता वारा,
गिरीगात्रांतच गोठावा.

जलकणयुत जलदांचा,
मग तेथे बांध फुटावा.

जीवन सुमनांची माला,
परि काट्यांसह विणलेली.

जीवन ही पावन गंगा,
परि डुबक्यांनी शिणलेली.

या आंदोलीत खेळाला,
ना अंत असे ना आदि,

पट मांडून कुणी खेळवितो,
आपणाला करुनी प्यादी.

जो चेतवीतो वन्हीला,
तो फुंकर घालून विझवी.

जो जाणिवेस जागवितो,
तो नेणिवनिद्रा निजवी.

चरचरत्या जखमा कोणी,
झाकुनिया, खेळे झिम्मा!

इवल्याशा घावाचेही,
का कौतुक वाटे आम्हां?

झाले आणि होतीलही,
स्त्री पुरुष हिरण्मयदेही,

काळास प्रार्थना इतुकी,
लघु दीप तेवूदे गेही.

त्या दीपांनी ओवाळू,
तेजाने लोचन क्षाळू.

जे स्वीकृतात घुसमटले,
ते आपुले पण प्रक्षाळु.

                   .🍃 संतोष

काळ

भिंतीवर टांगून घड्याळे,
कुणी म्हणाले 'काळ जिंकला!'

काय म्हणावे त्यांना,त्यांचा,
दर्पपरीने कान फुंकला.

परिमाणे शत होती,पुन्हा, होतीलही तो काळ मोजण्या,

हाती लागणे,शक्य नसे तो,अर्थ नसे या व्यर्थ बोलण्या.

तोच होउनि महाकाल मग,दाविल अंती रुप आगळे,

स्थिर काळ अन् आम्हीच भ्रमतो,कळेल जेव्हा,मिटती डोळे!

                    .🍃संतोष

एकांत

एकांताचा महाल सजता,
कोण येतसे बनुनी पाहुणा?

आळस,कंटाळा की शांती?
गजबज? का,कुणी दूत देखणा?

ज्याचे त्याला असते माहित,आपुले अंतर जरी, खूपदा,

एकांतातच होते ओळख,
पुन्हा नव्याने, पुन्हा एकदा.

चहुबाजुंनी जरी उसळल्या,
कोलाहल गर्दी च्या लाटा,

शोधाव्या टीचभर बोटीतून,
निवांत एकांताच्या वाटा..

माझ्या एकांताच्या दारी,
कवितांची सुंदर रांगोळी,

उन्मेषी रंगांची उधळण,
अक्षय अक्षरदीप दिवाळी. ✨

                             . 🍃संतोष

गोपाळकाला

आखलेल्या रेखीव रस्त्यांवर,
शोभिवंत पुष्पांची दाटी

शिष्ट रीतींचे कुशल कशिदे,
जरतारी वसनांच्या काठी.

गावंढ्या त्या गोपाळांना
कशी मुळी ती शिस्तच नाही,

राजपथावर उभवुन पुच्छे,
हुंदडल्या यांच्या त्या गाई.

हुंगून सुमने गेली झिंगून,
गोपाळांची अवघी पोरे

सौंधावर जरी झाली कुजबुज,
मना तुला ती भीड नको रे,

खेळ रंगला,पडले रिंगण,
सुटे शिदोरी,भरले अंगण,

लाज सोडुनि चला खावया,
काल्याला कसचे आमंत्रण?
                 .🍃संतोष

केरसुणी

कोपर्यात शांत उभ्या आहेत

आमच्या केरसुणी बाई,

अंग मोडून रोज करतात

घरातली  सफाई.

ज्याच्या हाती जातील त्यांना,

तैशी येई गती.

काम तेच असले तरी

त्याच्या तर्हा किती?

चुकून फुटल्या काचा,

सुटून सांडला ओचा,

केरवारे नेमाचे,

बाळ पसारे प्रेमाचे.

काडी कचरा, कपटे न काय.

आवरून थकतात केरसुणी बाय.

दिसली कुठे टापटीप ,

कौतुक दाटलं मनि

विसरू नका ,राबली आहे.

कुणी केरसुणी.

स्वराज्य ते साम्राज्य

इतिहासाच्या खुणा शिरावर

मिरवीत सह्यकड्यांचा परिसर.

संगमरवरी,ताज जरी ते,

गडकोटांची त्यांना ना सर.

कातळ,डोंगर गर्द कानने,

घुमती त्यातून ती शिव कवने.

रक्त सांडूनि चूल मांडली ,

फुलली त्यातून मग सुखस्वप्ने.

विसर कसा पडणार गड्या रे,

इथेच पडला बाजीप्रभू तो.

इथेच चिरला अफजल,

गर्जे, नरसिंहापरी शिवप्रताप तो.

मुरारबाजी इथेच नडला,

शीर उडाले तरीही लढला.

कोंढाण्यावर तानाजीचा,

होम होऊनि,भगवा चढला.

बाळाजीचे इथेच कर्तब,

पेशवाईचे वाजे डिंडिम,

बाजीराव तो सदैव झुंजत,

रिपुरक्ताचे लावी कुंकुम.

मरहट्टी हट्टाने,तट्टे,अटकेचेही,पाणी प्याली.

महाराष्ट्राच्या छत्राखाली,राज्य भोगते,तेव्हा दिल्ली.

पानिपताचे देत दाखले,नको निधर्मी ते बदसल्ले,

अब्दाली जरी गेला आता,जिवंत अजुनी,त्याची पिल्ले.

वेडी

फिरे वेडी रस्त्यातून ,अजागळ वेष ,

जटा दाटलेल्या शिरी भान नाही लेश

हसे काय स्वत:शीच,फेकी कधी धोंडे ,

कृश काया ,कुपोषित ,सुकलेली बोन्डे.

घृणायुक्त कटाक्षांची तिला बोच नाही

टवाळांच्या बोलण्याची जिवा खोच नाही .

उच्छिष्ट खाऊन किंवा वेंगाडून मुख ,

कशीतरी मीटे तिच्या पोटातली भूक .

रस बीभत्स सावेव ,हे हि रूप तीचे.

टाळू पाहे मन स्मृती ,बंधन भीतीचे.

लाट बाई लाट

लाट बाई लाट

पोळ्या लाट .

पायात गोळे

कंबर ताठ .

सुटला पाहिजे

नाजूक पदर .

तरीच होईल

थोरात कदर .

पोळी हवी
गोल गोल.
तेव्हा निघतील
कौतुक बोल. 

वाट बाई वाट

पुरणाचा घाट

चटण्या लोणची

भरलेलं ताट .

स्वयंपाक केला

खपून खपून

टीचभर पोटात

गेला लपून .

लढा

फ्रॉकमध्येच पोर,

तरी जीवा घोर.

कायद्या माथी फोडतो खापर,

वाटतं वाचू नये पेपर.

उगी मन होतंय कष्टी,

दृष्टी आड बरी सृष्टी..

गढूळ,किरट्या, फिरत्या नजरा,

झटकून गेल्या पुढे.

सावित्रीच्या लेकी लढल्या

अदृश्यसे लढे.

वाटलं नव्हतं,नजरा अशा अजगर बनून वळतील,

अल्लड अवखळ बागडणारी सुंदर हरणं गिळतील!

पुन्हा एकदा नवीन युद्ध पदर खोच बाई

नजरा वयात येण्याआधी घडव होऊन आई.

आहे आता सोबत त्याची, एकाकी ना लढा,

तोडून तुटेल ,सोडवून सुटेल, अवघड तसला तिढा.

दर्शन

फ्रॉइड म्हणे कामवासना,

कांट सांगे नीती.

"पुर्णमन"हेगेल म्हणे,

त्रयावस्था गती.

आता सांगा,कराल काय?

सगळ्या मनि तसले घाय?

भक्तीविना नीती दृढ ,

करू जाता,बनू मूढ.

खुंटीविना फिरे जाते,

अंध दळे,श्वान खाते.

"पूर्णमनांचे" फाटून पट,

पडले डावे,उजवे गट.

चोरांहातीचे लंगोट,

मार्क्स उरले चिंधोट.

वेदांताचंच,पालीमधून 

अमृत शिंपत हिंडलाय बुद्ध.

विविध रूपात वाहती नद्या,

उगम इथं आहे शुद्ध.

तोच शंकर अद्वैताचा,

चरवत आहे इथं नंदी.

तोच मोहन,वृत्ती गोपी,

पावा फुंकत,लावत छंदी.

तोच राम,चाखत आहे,

भिल्लिणिची,भक्ती बोरं ,

पंढरीच्या,वाळूमध्ये,

खेळत आहेत वैष्णव पोरं.

द्वैतबली,वसूल करत,

बसली आहे कालीमाता.

सुप्रेमाचा मोदक खाऊन

ढेकर देतोय विघ्नहर्ता.

नकोयत बाबा,फ्रॉइड प्रभृती,

किचकट कांट,हेगेल.

विवेकाच्या ज्योती जिथं,

तो ते " दर्शन" भोगेल.

सापेक्ष

प्रत्येक गोष्ट असते सापेक्ष,

जसा घ्याल तसा तुमचा पक्ष.

उजेडाचं अस्तित्व,अंधारामुळं आहे,

उन्हातल्या चटक्यांमुळेच,सावली गोड आहे .

मनाजोगं घडताच सगळं,

संसार वृक्षछाया,

विपरीत घडतात गोष्टी तेव्हा,

संसार निव्वळ माया.

विटले बाई म्हणणारी ,सजते नटून थटून!

थकलो बुवा म्हणणारा ,काम करतो झटून!

तोच सूर्य,तेच डोंगर,तेच नदी नाले,

तीच गर्दी,तेच चेहरे,किती आले गेले!.

पाहीले तर तेच तेच, पण रोज नवे,

उगा का मग नको,नको!

जर मन म्हणते हवे…….

वेषांतर

पूर्वसुरींच्या वाटेवरती,

सौंदर्याने असता मोहित

मनात चमके चांदणदृष्टी,

 नवीन वाटा मजला दावीत

धुळाक्षरे ती गिरवीत असता ,

काही स्वयंभू आकार दिसती

अर्थ लावता शब्द तोकडे

शब्दांविण मग उरात ठसती .

आता साकडे त्यास घालतो

तुम्हीच तुमचे द्या भाषांतर

तथास्तु म्हणुनी रूपक बनुनी

आले करुनि ते वेषांतर.

सत्य सनातन

परिमाणांनी परिमित नाही,

परिणामांनी सिद्ध असे,

सत्य सनातन,नितळ झर्यापरी,

वितंड कुपी बद्ध नसे!

तीक्ष्ण तर्क,अन बुद्धिवाद हा,

सुसह्य करण्या,जीवगती.

नको चिकित्सा अतीव जयाने,

नास्तिक होईल,शुद्धमती.

छेदन सोपे,कठीण निर्मिती,

भेदन सोपे,कठीण जागृती.

मूर्त कल्पना अमान्य करण्याआधी करोनि पाहू कृती.

सहस्त्रवर्षे धगधगणारा,

होमकुंड हा,नच विझणारा,

मयूर नव्हे,ना,शुक हा बाष्कळ,

गरुड गगन गिरिगृही रमणारा.

चित्सुखरस हा,नित स्त्रवणारा,

अनुभूतींतुन,मनि मुरणारा.

संतपदी,अन ऋषिऋचांतून,

लोककथांतून,पाझरणारा.

प्राशन करता,बोल उमटतील,

विग्रह मूर्ती,जिवंत नटतील.

भास नव्हे,ना मानस चाळे ,

तेज शक्तीच्या रूपात खेळे.

ओज पूर्वीचे,नववस्त्रांकित,

शुद्ध मनांनी,होई अंकित.

कशास आता साक्षी पुरावे,

कशास व्हावे उगाच शंकित.

गुरुमार्गावर ज्यांचे पाऊल,

तयास लागे अंतरचाहूल.

परंपरा अन रूढी यातला 

भेद इथे मग स्पष्ट दिसे,

सत्य सनातन ,नितळ झर्यापरी,

वितंडकुपी बद्ध नसे.

                                       .🍃संतोष 

तळे

नितळ निळे,शांत तळे,

स्फटिक शुभ्र जल तयात.

रक्षित त्या भाऊबहीण,

असती वसत नित्य जेथ.

तृषार्तांसी नित्य खुले, 

होई हर्ष तृप्त सर्व ,

वृक्ष तरु,देती डोल,

सहज पुण्य,नाही गर्व.

ज्ञान,भक्ती बंधुभगिनी,

गौर ज्ञान,भक्ती श्याम,

मन मानस हेचि तळे,

जल भरले शुद्ध प्रेम.

परी विकल्पलीप्त दगड,

फेकीतसे दुष्ट कुणी,

तळ सारा ढवळोनि 

गढूळलेच सर्व पाणी .

प्रतिक्षेस मोल आता,

जोवरी हे  चंचलपण,

मूढ कुणी तितिक्षेस,

जात वदत आळस पण !

दुरून नमस्कार !

ग्रीष्मातच अचानक 

मोर लागतात नाचू,

कोळश्याच्या खाणीमध्ये,

हिरे आणि पाचू?

तेव्हा थोडं थांबून,

पाहावं जरासं लांबून.

पांढऱ्याशुभ्र दाढीमागे,

लपवलाय का व्रण? 

भरलेलं शेत आहे 

का माजलेलं तण?

मौनाच्या ढोलीत,

घुबड आणि साप,

पुण्याईच्या अस्तनीत,

निखाऱ्यांच पाप.

बहरायची वेळ यांची,

गेल्यावर टळून,

भलतेच मोहोर मग,

पाहतात वळून.

मोरांची पिसं 

पडताच गळून,

दंभाचे कावळे,

येतात कळून.

म्हणून....

खावे आपले पुरचुंडीत,

सुदाम्याचे पोहे,

गावे आपल्याच आवाजात,

ओव्या आणि दोहे.

बरा आपला विठू,

बरे संत संस्कार,

स्वयंघोषित माहात्म्यांना, 

दुरून नमस्कार !

दुरूनच नमस्कार !

रे फुलांनो

रे फुलांनो माज कसला

का मुखांवर मग्रुरी?

तप्त सुंदर शौर्यहि जे

उद्यमी वा संगरी .

वक्षनक्षि लक्षूनि,अली,पक्षी मधुस्तव झोंबले 

भाट ते तुमचे ,वदा काही ,तये अनुमोदले .

गौर वा ती स्वर्णकांती ,सहजचि कुणी भाळले ,

श्रेय ते त्यांचे ,जयांनी कौतुके प्रतिपाळले .

मिरवुनी घ्या जोवरी ,प्राजक्त पुष्पी न्हाणतो

येतसे वैशाख वणवा, अंती अनल दणाणतो .

दर्प आणि परिमळातील भेद आम्ही जाणतो

सोज्ज्वळांचे गन्ध ज्या,ती मस्तके अवघ्राणतो.

देऊळ

फडताळलेल्या जीर्ण पोथ्या,काजळलेला दिवा.

घुमटीमध्ये फडफडणारा ,एकाकी पारवा.

तेलकट उभी मूर्त,साखर ,तांदुळाचे दाणे.

ऐसे आमच्या  देऊळांचे,विषणण गार्हाणे.

नाही पूजा ,नित्यकर्म,चिल्लरींचा क्षुद्र धर्म.

दैन्य , आणि  औदासिन्य,नाही मर्म ,नाही वर्म.  

( सद्गुणांच्या गाभाऱ्यात ,भक्ती हीच मूर्ती,

विवेकाची प्रभा फाके,ज्ञान शुद्ध ज्योती.)

मनि दिव्यत्वाची जरी प्रार्थितो राउळे,

वास्तवाचे दृश्य छळे,जीव तळमळे .

चिऊ

एक होती चिऊ,

तिला होती जाऊ.

काही केल्या पटेना,

घरचं भांडण मिटेना.

त्यांना दिसला कावळा ,

वेष काळा सावळा.

कावळेदादा याल काय?

भांडण मिटवून जाल काय?

कावळा सांगे युक्ती.

कुटुंब नियोजन सक्ती.

एक मूल,एक चूल,

नकोच नाती,भांडणभूल.

हा! चूप!,कोणी बोलू नका रे,

कावळा बाळगून परकी पोरे!

जात

संन्याशाची पोरे, त्यांना मिळे शेणभिक्षा

सोनखत केले ,फळ अमृताचे वृक्षा .

तापलेल्या वाळूतले, उचलले तान्हे ,

भ्रष्ट झाले नाथ ऐसे भुंकलीत श्वाने.

तरी केले तेच ,वाटे सत्य हृदयाला ,

जनार्दन धाला, दत्त द्वारपाल झाला .

जाती जाती मध्ये ज्यांनी विभागले संत ,

बगळ्यांचे वेष ,त्यांचे लांडग्याचे पन्थ .

नामदेव शिंप्यांचेच ,सावता माळ्यांचा?

अर्थ उलटाच केला संतांच्या मेळ्याचा .

पहा उघडून डोळे ,शुद्ध हे लबाड ,

जाती वंत चोर ,मनि मतांचे घबाड .

आम्हा बडव्यांचे काय ?

फक्त हवे पाय.

विठ्ठलाची जात काढे

कोण व्याली माय ?